Phần mềm nguồn mở là gì

Chia sẻ kiến thức 24/08/2022

Phần mềm nguồn mở ngày nay khá phổ biến. Nhưng thuật ngữ này thực sự có nghĩa là gì, và nó bắt nguồn từ đâu?

 

Nếu bạn là người thích sử dụng Internet và đã tìm kiếm phần mềm miễn phí trên web, rất có thể bạn đã bắt gặp thuật ngữ “mã nguồn mở”. Ngày nay, có rất nhiều phần mềm mã nguồn mở có sẵn trên internet. Nhiều đến nỗi, trên thực tế chúng ta thường coi đó là điều hiển nhiên.

Mặc dù thuật ngữ này có thể dễ hiểu đối với một số người, nhưng điều quan trọng vẫn là phải hiểu thuật ngữ, lịch sử của nó và ý nghĩa thực sự của phần mềm nguồn mở (OSS). Bài viết này giúp bạn định nghĩa PMNM tốt hơn.

Phần mềm nguồn mở (OSS) là gì?

Theo truyền thống, hầu hết phần mềm được sử dụng cho mục đích thương mại là mã nguồn đóng. Về cơ bản, điều này có nghĩa là mã sử dụng nó được tạo ra, tức là mã nguồn, hoàn toàn nằm trong tay của công ty tạo ra phần mềm. Những người dùng bình thường như chúng tôi không thể truy cập mã, cũng như không thể thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với nó. Mặt khác, phần mềm nguồn mở hoàn toàn ngược lại với điều này.

Về cốt lõi, để phân loại một phần mềm là mã nguồn mở, mã nguồn của nó phải được cung cấp miễn phí cho công chúng. Mã nguồn thường được cung cấp dưới dạng tải xuống miễn phí thông qua trang web chính thức của phần mềm hoặc thông qua các nền tảng như GitHub.

Ngoài điều này ra, có nhiều điều kiện tiên quyết khác để một phần mềm được gắn nhãn là mã nguồn mở.

Điều gì tạo nên mã nguồn mở cho phần mềm?

Sáng kiến ​​Nguồn mở (OSI) nêu ra các điều kiện khác nhau cần được đáp ứng để một phần mềm thực sự là phần mềm nguồn mở. Một số điều kiện phải được đáp ứng được liệt kê dưới đây.

  1. Mã nguồn có sẵn miễn phí:  Như đã đánh dấu trước đó, mã nguồn của phần mềm được đề cập phải được công bố công khai.
  2. Phân phối lại:  Một trong những điều kiện quan trọng nhất là phần mềm phải được phân phối lại miễn phí. Điều đó có nghĩa là bạn có thể chia sẻ bản sao của bất kỳ phần mềm nguồn mở nào với bạn bè của mình và làm như vậy sẽ không vi phạm bất kỳ điều khoản và điều kiện pháp lý nào.
  3. Sửa đổi : Ngoài việc phân phối lại phần mềm, bạn có thể tự do sửa đổi mã nguồn khi bạn thấy phù hợp — và phân phối các phiên bản phần mềm của riêng bạn. Người dùng cũng có thể tạo phần mềm hoàn toàn khác bằng cách sử dụng mã nguồn nếu đây là điều họ mong muốn.
  4. Không phân biệt đối xử:  OSI coi trọng chính sách không phân biệt đối xử khi nói đến phần mềm nguồn mở. Về cơ bản, không được phân biệt đối xử với bất kỳ người cụ thể nào hoặc bất kỳ nhóm người nào. Cũng không nên phân biệt đối xử khi nói đến cách mọi người chọn sử dụng chương trình — bạn có thể sử dụng nó trong bất kỳ lĩnh vực nào bạn muốn.
  5. Giấy phép:  Theo OSI, phần mềm nguồn mở không nhất thiết phải là một phần của phân phối phần mềm cụ thể để người dùng được hưởng các quyền. Tất cả người dùng, bất kể họ nhận được phần mềm bằng cách nào, đều được hưởng các quyền như nhau. Ngoài ra, giấy phép không nên áp đặt bất kỳ điều kiện nào đối với phần mềm khác được phân phối qua cùng một phương tiện.

Sự khác biệt giữa phần mềm nguồn mở và phần mềm nguồn đóng

Các phần đã đề cập ở trên đi vào chi tiết về điều gì tạo nên mã nguồn mở của một phần mềm. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố khác tách biệt phần mềm nguồn mở và phần mềm độc quyền:

Loại Phần mềm mã nguồn mở Phần mềm độc quyền
Mã nguồn Có sẵn miễn phí cho mọi người tải xuống và sửa đổi khi họ thấy phù hợp. Mã nguồn không có sẵn cho bất kỳ ai ngoại trừ những người tạo ra phần mềm.
Thử nghiệm Phần mềm được phát triển theo cách mở và người dùng cuối thường giúp tinh chỉnh nó. Phần mềm độc quyền trải qua các giai đoạn thử nghiệm nội bộ khác nhau trong công ty. Công chúng hoàn toàn không tham gia.
Phí tổn Phần mềm mã nguồn mở được sử dụng miễn phí cho các tổ chức cũng như cá nhân. Các công ty thường tính tiền cho phần mềm độc quyền. Điều này có thể ở dạng đăng ký hoặc thanh toán một lần.
Cài đặt OSS có thể được cài đặt trên bao nhiêu máy tính tùy thích. Các công ty phần mềm độc quyền thường cung cấp một khóa cấp phép duy nhất chỉ có thể được kích hoạt một lần.
Bản vá lỗi Vì cộng đồng và các nhà phát triển làm việc cùng nhau, các bản sửa lỗi thực sự được phát hành nhanh hơn. Người dùng tìm ra những cách sáng tạo để giải quyết các lỗi khác nhau. Trong trường hợp này, một tổ chức hoặc một nhóm các nhà phát triển chịu trách nhiệm duy trì phần mềm. Người dùng chỉ có thể thông báo lỗi nhưng không thể làm bất cứ điều gì để giải quyết chúng.

Một yếu tố khác thường được nói đến về sự khác biệt giữa phần mềm nguồn mở và phần mềm độc quyền là tính bảo mật.

Thuật ngữ “Nguồn mở” có nguồn gốc từ đâu?

Có nhiều người được ghi nhận là người đã đưa khái niệm phần mềm nguồn mở đến với đám đông. Đáng chú ý, Richard Stallman, một sinh viên MIT, người ủng hộ mạnh mẽ cho sự phát triển mã nguồn mở, đã đưa ra GNU vào năm 1983.

Tóm lại, GNU là một tập hợp lớn các phần mềm miễn phí sử dụng mà bất kỳ ai cũng có thể sửa đổi. Thông qua việc sử dụng GNU, một trong những hệ điều hành phổ biến nhất trên thế giới, Linux, đã ra đời.

Stallman cũng là người sáng lập Phong trào Phần mềm Tự do (FSF). Đương nhiên, FSF trở thành một phong trào xã hội thúc đẩy sự hợp tác cởi mở giữa các nhà phát triển và cũng khuyến khích họ tạo ra phần mềm miễn phí theo Giấy phép Công cộng GNU.

Tuy nhiên, sự kiện quan trọng nhất trong phong trào mã nguồn mở là việc Netscape quyết định làm cho Netscape Communicator — một tập hợp các ứng dụng internet — được cung cấp miễn phí vào những năm 1990. Đây là một vấn đề lớn vì Netscape Navigator là trình duyệt web được sử dụng rộng rãi nhất trong thời gian đó. Ngoài ra, mã nguồn đã dẫn đến việc tạo ra Mozilla Firefox.

Quyết định của Netscape là sự khởi đầu của hiệu ứng quả cầu tuyết khi nói đến phần mềm nguồn mở vì ngay sau đó, vào ngày 3 tháng 2 năm 1998, thuật ngữ nguồn mở đã được đặt ra. Điều này xảy ra trong một cuộc họp ở Palo Alto, California. Một thời gian sau, tổ chức được gọi là Open Source Initiative (OSI) được hình thành với sứ mệnh giáo dục công chúng về phần mềm nguồn mở và những ưu điểm của nó.

Nguồn mở: Một phần quan trọng của thế giới phần mềm

Vì vậy, bây giờ bạn đã biết phần mềm nguồn mở nghĩa là gì.

Rõ ràng là phong trào mã nguồn mở và PMNM nói chung đã định hình toàn cảnh công nghệ hiện nay. Ngày nay, hầu hết chúng ta đều sử dụng một dạng phần mềm mã nguồn mở mà không hề nhận ra. Dù là Android, Linux hay thậm chí là VLC Media Player, cuộc sống sẽ không giống như vậy nếu không có phần mềm nguồn mở.

Vân Nguyễn

Dịch từ: https://www.makeuseof.com/what-is-open-source/

Bình luận (
0
)

Graphic Noti Complete Course

Chúc mừng học viên

Hoàng Lê Tuấn Nam

Đã xuất sắc hoàn thành

Kỹ sư phần mềm cơ bản - Basic Software Engineer đạt học bổng 5%

Bài liên quan

  • Tầng 0, tòa nhà FPT, 17 Duy Tân, Q. Cầu Giấy, Hà Nội
  • info@funix.edu.vn
  • 0782313602 (Zalo, Viber)        

yêu cầu gọi lại

error: Content is protected !!