9 lệnh cơ bản giúp bạn bắt đầu với Linux

Lưu ý rằng trong các hướng dẫn trực tuyến khác nhau, bạn sẽ thường nghe thấy các cụm từ khác nhau đề cập đến cùng một hành động: “mở một shell”, “khởi chạy bash” hoặc “trong dòng lệnh”. Tất cả đều có nghĩa là bạn nên mở và nhập terminal, như chúng ta sẽ thực hiện bên dưới.

1. Cách mở một terminal trong Linux

Tìm kiếm terminal trong menu ứng dụng của bạn. Nó thường có nhãn “terminal emulator” và đây chính xác là những gì bạn muốn.

Tuy nhiên, cách nhanh nhất để mở một thiết bị đầu cuối là phím tắt Ctrl + Alt + T.

2. Các lệnh Linux cơ bản cho người mới bắt đầu

Bây giờ bạn đã mở một terminal, bạn đã sẵn sàng để bắt đầu thực hiện một số lệnh. Hãy xem lại một vài lệnh shell cơ bản nhất trong Linux.

2.1 Xem thư mục làm việc

Biết thư mục làm việc (working directory) hiện tại là điều quan trọng hàng đầu khi sử dụng terminal. Nhiều lệnh gây ra các thay đổi trong thư mục hiện tại và bạn không muốn thực hiện nhầm các thay đổi đó trong một thư mục khác.

Để kiểm tra thư mục bạn hiện đang làm việc, gõ lệnh sau (viết tắt các chữ cái đầu của print the working directory):

pwd

Xem Nội dung của Thư mục Làm việc

Đưa ra lệnh ls nếu bạn muốn xem tất cả các tệp và thư mục trong thư mục hiện tại:

ls

Các tệp sẽ xuất hiện ở dạng văn bản thuần túy, trong khi các thư mục sẽ được in đậm và tô màu.

Nếu bạn cũng muốn xem các tệp ẩn, chỉ cần thêm tùy chọn -a hoặc –all:

ls -a

2.2 Chuyển thư mục

Bạn có thể thay đổi thư mục làm việc hiện tại của mình bằng cd, viết tắt của change directories.

cd Documents

Lệnh trên sẽ tìm thư mục có tên Documents bên trong thư mục làm việc hiện tại của bạn và khi tìm thấy nó, chuyển sang thư mục đó.

>>> Đọc ngay: 6 yếu tố cần xem xét khi lựa chọn một bản phân phối Linux

Hãy chắc chắn rằng bất cứ khi nào bạn chỉ định một tệp hoặc thư mục có tên có khoảng trống trong đó, bạn đặt nó trong dấu ngoặc kép, nếu không bạn sẽ gặp lỗi.

Bạn có thể di chuyển một lên một thư mục trên một cấp bằng cách thêm tùy chọn ..:

cd ..

Việc chỉ gõ lệnh cd mà không có vị trí được chỉ định, sẽ đưa bạn trực tiếp đến thư mục chính (home directory) của bạn:

cd

2.3 Hiển thị đầu ra của một lệnh

Lệnh echo sẽ lấy bất kỳ dữ liệu đầu vào nào bạn cung cấp, có thể là một chuỗi văn bản hoặc một lệnh khác và hiển thị nó trong terminal:

echo "Hello, world!"

echo nghe có vẻ vô dụng, nhưng trên thực tế, bạn sẽ thấy nó được sử dụng thường xuyên trong quản lý hệ thống Linux.

Xem nội dung tệp

Lệnh cat hiển thị trong terminal nội dung đầy đủ của bất kỳ tệp nào bạn gõ. 

cat filename.txt

2.4 Tìm kiếm nội dung của tệp

Để tìm kiếm một từ hoặc cụm từ được chỉ định trong bất kỳ nội dung nào của tệp, hãy sử dụng lệnh grep.

grep "search term" filename.txt

Lệnh này rất hữu ích khi bạn đang tìm kiếm thông tin cụ thể giữa các tệp hệ thống dài và phức tạp.

2.5 Chuyển hướng đầu ra của lệnh 

Trong các chuỗi lệnh, ký hiệu “lớn hơn”, > , chuyển hướng đầu ra của một lệnh thành một tệp hoặc một lệnh khác.

Ví dụ: lệnh này sẽ lấy đầu ra của echo và lưu nó trong một tệp văn bản có tên là “file.txt”:

echo "Hello, world!" > file.txt

2.6 Cập nhật hệ thống (dựa trên Ubuntu)

Trong bất kỳ shell Ubuntu nào, hãy nhập hai lệnh này để kiểm tra và áp dụng tất cả các bản cập nhật có sẵn cho hệ thống của bạn.

sudo apt update
sudo apt full-upgrade

Bạn sẽ được nhắc nhập mật khẩu người dùng của mình trước khi xác nhận bất kỳ lệnh nào có tiền tố sudo.

Mẹo: Bạn có thể xâu hai hoặc nhiều lệnh lại với nhau thành một lệnh bằng cách sử dụng toán tử &&.

sudo apt update && sudo apt full-upgrade

3. Các phím tắt trên Linux cho người mới bắt đầu

Việc học các phím tắt, mặc dù khó khăn lúc đầu, nhưng về lâu dài sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian. Linux có rất nhiều phím tắt hữu ích và chúng tôi sẽ liệt kê một số phím tắt hữu ích nhất bên dưới.

2.7 Nhớ lại các lệnh trước

Nếu bạn muốn lặp lại lệnh mà bạn đã sử dụng gần đây, nhưng bạn không nhớ hoặc không muốn gõ lại, bạn có thể kéo qua lịch sử lệnh của mình bằng cách sử dụng các phím mũi tên lên và xuống.

Ngoài ra, bạn có thể nhấn Ctrl + R để tìm kiếm trong lịch sử lệnh của mình theo một từ khóa hoặc cụm từ cụ thể.

2.8 Xem Đề xuất Lệnh

Đôi khi khi sử dụng terminal, bạn sẽ nhớ lại một phần của lệnh, nhưng bạn sẽ không chắc nó được viết như thế nào hoặc sử dụng các tùy chọn nào. Nếu bạn bắt đầu nhập lệnh rồi nhấn phím Tab, terminal sẽ cố gắng hoàn thành lệnh cho bạn hoặc hiển thị cho bạn một số khả năng.

2.9 Dừng một quy trình

Bạn có thể đã biết Ctrl + C là phím tắt để copy, nhưng khi được sử dụng trong terminal, tổ hợp phím này sẽ dừng bất kỳ lệnh nào đang chạy.

>>> Đọc ngay: Cách cài đặt Microsoft Office trên Linux

4. Linux cho người mới bắt đầu

Cách tốt nhất để ghi nhớ các lệnh và phím tắt trong Linux là sử dụng chúng, vì vậy hãy mở dòng lệnh và bắt đầu gõ ngay hôm nay!

Dịch từ: https://www.makeuseof.com/basic-commands-linux/

>>> Nếu bạn đang có nhu cầu học lập trình trực tuyến, tìm hiểu ngay tại đây:

>>> Xem thêm bài viết:

Đại học trực tuyến? Tại sao nên chọn học đại học trực tuyến thay vì đại học offline?

Cách tạo ảnh Mosaic trên Linux với Polyfoto

Cách ghi chú trong Terminal Linux với ứng dụng ghi chú tnote

Cách sử dụng lệnh wc trong Linux

Hướng dẫn cách sử dụng lsof để theo dõi file đang mở trên Linux

Vân Nguyễn