Bí kíp của xTer FUNiX: Học sớm CNTT, tích lũy kỹ năng và sở hữu lợi thế vượt trội khi vào đại học

Có những bạn trẻ đến với công nghệ từ những cuộc thi, những thành tích nổi bật hay một mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng. Nhưng với Phạm Quang Minh, hiện 19 tuổi, sinh viên năm nhất ngành Kỹ thuật Phần mềm tại Đại học FPT, hành trình ấy bắt đầu từ một câu hỏi rất đơn giản của một cậu bé lớp 6: “Người ta tạo ra trò chơi và ứng dụng trên máy tính bằng cách nào?”

Từ sự tò mò ban đầu, Minh đã bước vào một hành trình học tập bền bỉ cùng FUNiX, trải qua những lần tạm dừng, những môn học tưởng chừng không thể vượt qua, những kỳ thi lại đến lần thứ 7, để rồi hôm nay trở thành một sinh viên có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và nền tảng công nghệ vững chắc ngay từ năm nhất đại học.

Bắt đầu từ con số 0 và sự tò mò của một cậu bé lớp 6

Minh đến với lập trình khá sớm. Cuối năm lớp 6, khi nhiều bạn cùng trang lứa còn dành phần lớn thời gian cho các trò chơi điện tử, Minh bắt đầu tiếp cận những bài học lập trình đầu tiên.

“Trước khi vào FUNiX ở năm lớp 6, kiến thức của em hoàn toàn là con số không. Em chỉ là một học sinh thích chơi game và thắc mắc người ta tạo ra các trò chơi hay ứng dụng trên máy tính bằng cách nào.”

Ý tưởng cho Minh học lập trình từ sớm xuất phát từ bố em. Tuy nhiên, quyết định này ban đầu không nhận được sự đồng thuận hoàn toàn từ gia đình. Mẹ Minh lo lắng con còn quá nhỏ, sợ việc tiếp xúc với máy tính nhiều sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học ở trường. Nhưng sau nhiều lần thuyết phục, cùng cam kết rằng thành tích học tập sẽ không bị ảnh hưởng, Minh đã có cơ hội bước chân vào thế giới công nghệ. Điều khiến gia đình yên tâm hơn là việc học được tổ chức bài bản, có lộ trình rõ ràng và có Mentor đồng hành, thay vì chỉ đơn thuần là ngồi trước màn hình máy tính.

Học sớm để có cơ hội thử sai và tìm thấy con đường phù hợp

Ban đầu, mục tiêu của Minh khá đơn giản: tích lũy kiến thức và rút ngắn thời gian học đại học trong tương lai. Nhưng càng học, em càng nhận ra công nghệ không chỉ là một kỹ năng mà còn có thể trở thành sự nghiệp lâu dài.

Sau khi học liên tục đến giữa năm lớp 8, Minh tạm dừng chương trình để tập trung cho kỳ thi vào lớp 10. Lên THPT, em quay trở lại và quyết định thử sức với một lĩnh vực hoàn toàn khác: AI/Machine Learning.

Chính trải nghiệm này đã giúp Minh hiểu rõ hơn về bản thân.

Sau vài tháng tìm hiểu AI và Machine Learning tại FUNiX, Minh nhận ra mình yêu thích việc thiết kế, xây dựng và phát triển các hệ thống phần mềm hoàn chỉnh hơn là đi sâu vào nghiên cứu thuật toán hay mô hình dữ liệu.  Sau trải nghiệm đó, em mới chính thức định hình được định hướng của mình và quay lại tập trung hoàn thiện chương trình Kỹ thuật Phần mềm cho đến nay.

Trong khi nhiều bạn trẻ bước vào đại học vẫn còn loay hoay tìm hiểu ngành học thực sự làm gì, Minh đã có nhiều năm trải nghiệm để hiểu rõ điểm mạnh, sở thích và định hướng nghề nghiệp của bản thân.

Thi lại 7 lần môn OOP và bài học về sự kiên trì

Nếu phải chọn một thử thách đáng nhớ nhất trong hành trình học tập, Minh không ngần ngại nhắc đến môn Lập trình Hướng đối tượng (OOP) bằng Java.

Ở tuổi 13-14, khi nhiều bạn bè cùng trang lứa vẫn đang làm quen với những kiến thức cơ bản ở trường, Minh đã phải đối mặt với những khái niệm khá trừu tượng của môn Lập trình Hướng đối tượng (OOP) như lớp, đối tượng, kế thừa hay đa hình. Đây cũng là giai đoạn khiến em gặp nhiều khó khăn nhất trong hành trình học tập. Có những bài Assignment Minh loay hoay sửa lỗi suốt nhiều ngày nhưng chương trình vẫn không thể chạy đúng. Thậm chí, em phải thi lại môn học này tới 7 lần mới vượt qua được.

Thay vì bỏ cuộc, Minh chọn cách kiên trì theo đuổi đến cùng. Em liên tục tìm hiểu, đặt câu hỏi cho Mentor và quyết tâm hiểu được bản chất của vấn đề. Nhìn lại, Minh cho rằng chính những lần thất bại liên tiếp ấy đã trở thành cột mốc đáng nhớ nhất, bởi điều giữ em tiếp tục không phải áp lực điểm số, mà là khát khao chinh phục bằng được môn học từng được xem như một “bức tường thành” trên con đường trở thành kỹ sư phần mềm.

Để vượt qua, Minh tận dụng tối đa sự hỗ trợ từ Mentor. Em liên tục đặt câu hỏi, tìm hiểu đến khi hiểu được bản chất của vấn đề thay vì chỉ tìm cách hoàn thành bài tập. 

Nhìn lại quãng thời gian đó, Minh cho rằng điều quý giá nhất không phải là điểm số hay chứng chỉ, mà là khả năng đối diện với khó khăn và không bỏ cuộc khi gặp những vấn đề tưởng chừng không thể giải quyết.

Những người đồng hành phía sau hành trình dài

Trong suốt hành trình học tập kéo dài từ khi còn là cậu học sinh lớp 6 đến lúc trở thành sinh viên đại học, Minh luôn có những người đồng hành âm thầm nhưng rất quan trọng. Nếu các Hannah là những người theo sát em qua từng cột mốc học tập, từ những ngày đầu bỡ ngỡ làm quen với lập trình, giai đoạn tạm dừng để tập trung cho kỳ thi chuyển cấp đến khi quay trở lại tiếp tục theo đuổi đam mê ở bậc THPT, thì đội ngũ Mentor lại là những người giúp em vượt qua các thử thách chuyên môn trên hành trình chinh phục công nghệ.

Đặc biệt, trong những giai đoạn khó khăn nhất với môn Lập trình Hướng đối tượng (OOP) bằng Java, khi có những bài tập khiến em loay hoay nhiều ngày liền và phải thi lại tới 7 lần mới vượt qua, các Mentor FUNiX đã trở thành điểm tựa quan trọng. Thay vì đưa ra đáp án sẵn hay sửa lỗi giúp học viên, các Mentor kiên nhẫn gợi mở, phân tích vấn đề và hướng dẫn Minh từng bước để tự tìm ra nguyên nhân và cách giải quyết. Chính cách đồng hành này không chỉ giúp em vượt qua một môn học khó mà còn hình thành tư duy phân tích, khả năng tự học và thói quen chủ động tìm lời giải cho vấn đề – những kỹ năng mà Minh cho rằng có giá trị lâu dài hơn bất kỳ điểm số nào.

Nhớ lại quãng thời gian đó, Minh chia sẻ: “Các anh giúp em tự tìm ra cách gỡ lỗi thay vì code hộ.” Và cũng nhờ cách học ấy, mỗi lần vượt qua một lỗi khó hay hoàn thành một bài Assignment, em lại tích lũy thêm sự tự tin để tiếp tục chinh phục những thử thách lớn hơn trên con đường trở thành kỹ sư phần mềm.

Bước vào đại học với sự tự tin của người đã có nền tảng

Hiện tại, Minh đã chuyển tiếp thành công vào Đại học FPT và hoàn thành năm nhất ngành Kỹ thuật Phần mềm.

Nhờ những kiến thức tích lũy từ trước, em được miễn một số học phần chuyên ngành cốt lõi, giúp giảm đáng kể áp lực học tập. Nhưng theo Minh, lợi thế lớn nhất không nằm ở số tín chỉ được miễn.

Lợi thế lớn nhất mà em cảm nhận được khi lên đại học là kỹ năng tự học và tự giải quyết vấn đề.

Bước vào môi trường đại học, Minh sớm nhận ra lợi thế lớn nhất mà mình tích lũy được không nằm ở số tín chỉ được miễn, mà ở khả năng tự học và tự giải quyết vấn đề. Sau nhiều năm quen với cách học chủ động, tự tìm kiếm tài liệu và đặt câu hỏi khi gặp khó khăn, em nhanh chóng thích nghi với nhịp độ học tập của bậc đại học.

Trong khi không ít sinh viên năm nhất còn bỡ ngỡ trước khối lượng kiến thức lớn và những yêu cầu mang tính tự giác cao, Minh đã có sự chuẩn bị từ trước. Những lần tự mày mò sửa lỗi, hoàn thành Assignment hay trao đổi với Mentor trong suốt hành trình học tập giúp em hình thành tư duy học tập độc lập – một kỹ năng đặc biệt quan trọng đối với người làm công nghệ.

Không chỉ vậy, những kiến thức tích lũy được còn giúp Minh tự xây dựng các dự án cá nhân ngay từ năm nhất. Từ việc lên ý tưởng, thiết kế cơ sở dữ liệu, lập trình đến hoàn thiện sản phẩm, mỗi dự án đều mang đến cho em cơ hội trải nghiệm thực tế quy trình phát triển phần mềm. Chính những trải nghiệm này đã giúp Minh hiểu rõ hơn về công việc của một kỹ sư phần mềm, đồng thời tạo cho em sự tự tin để sẵn sàng nắm bắt các cơ hội thực tập và làm việc trong thời gian tới.

Học sớm không phải để đi nhanh hơn người khác

Nhìn lại hành trình gần 7 năm gắn bó với công nghệ, Minh cho rằng điều giá trị nhất em nhận được không phải là việc học trước bao nhiêu môn hay rút ngắn được bao nhiêu thời gian trên giảng đường đại học. Điều quan trọng hơn cả là em đã có cơ hội khám phá bản thân từ rất sớm, được thử sức, được sai và dần hiểu rõ mình thực sự phù hợp với lĩnh vực nào.

Nhờ bắt đầu từ khi còn là học sinh cấp 2, Minh có đủ thời gian để trải nghiệm nhiều hướng đi khác nhau, từ lập trình phần mềm đến AI/Machine Learning, trước khi đưa ra lựa chọn nghiêm túc cho tương lai. Trong khi nhiều bạn đồng trang lứa vẫn đang loay hoay tìm kiếm định hướng nghề nghiệp, em đã xác định được con đường mình muốn theo đuổi và chủ động chuẩn bị những kỹ năng cần thiết cho chặng đường phía trước.

Gửi lời khuyên tới các bạn học sinh THPT đang quan tâm đến công nghệ, Minh dí dỏm chia sẻ: “Học toán nhiều lên, không sợ thiếu.” Đằng sau câu nói ngắn gọn ấy là bài học mà em rút ra sau nhiều năm học lập trình, AI và Kỹ thuật Phần mềm: tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề luôn là nền tảng quan trọng của mọi lĩnh vực công nghệ.

Từ một cậu bé lớp 6 chưa từng viết một dòng code, đến sinh viên Kỹ thuật Phần mềm ở tuổi 19 với định hướng nghề nghiệp rõ ràng và nền tảng chuyên môn vững chắc, Phạm Quang Minh đã chứng minh rằng học sớm không phải để đi nhanh hơn người khác, mà để có thêm thời gian khám phá bản thân, tích lũy trải nghiệm và tự tin bước vào tương lai.

Ngọc Nguyễn

AI-Native Software Engineer  là chương trình đào tạo Kỹ thuật Phần mềm tích hợp AI dành cho học sinh THPT, sinh viên và người muốn theo đuổi nghề lập trình viên trong kỷ nguyên AI. Chương trình trang bị nền tảng vững chắc về lập trình, phát triển phần mềm, cơ sở dữ liệu, phát triển web và quy trình làm việc của một kỹ sư phần mềm hiện đại. Điểm khác biệt là AI được tích hợp xuyên suốt quá trình học, giúp học viên biết cách ứng dụng các công cụ AI để học tập, lập trình và nâng cao năng suất làm việc. Học viên được học online linh hoạt, có Mentor 1-1 đồng hành, thực hành qua dự án thực tế và có cơ hội chuyển tiếp đại học hoặc tham gia các vị trí thực tập, việc làm trong ngành CNTT.