Lập trình đôi là gì? Lợi ích – Kỹ thuật – Cách thực hiện bạn cần biết

Khi làm một nhiệm vụ phức tạp thì “hai cái đầu tốt hơn một cái.” Lập trình đôi giúp công việc lập trình hiệu quả hơn. Hãy xem bài viết chi tiết này để biết lập trình đôi là gì, cách thực hiện và hiệu quả của nó.

1. Lập trình đôi (pair programming) là gì?

Lập trình đôi là việc thực hành ghép nối để thực hiện các nhiệm vụ lập trình. Tiền đề cho việc thực hành lập trình đôi là khi làm một nhiệm vụ phức tạp thì “hai cái đầu tốt hơn một cái.” Cả hai thành viên tham gia lập trình đôi phải chia sẻ rõ ràng với nhau quá trình suy nghĩ của mỗi người để việc lập trình theo cặp có hiệu quả. 

Thông thường, hầu hết mọi người đều tưởng tượng hai nhà phát triển ngồi trên cùng một máy tính, dùng chung bàn phím. Nhưng với sự phổ biến ngày càng tăng của các nền tảng lập trình kết nối từ xa, việc thực hiện lập trình đôi có thể được thực hiện bởi các lập trình viên cách xa nhau hàng nghìn cây số. 

2. Tại sao lập trình đôi lại quan trọng?

2.1 Đưa ra các giải pháp tốt hơn

Lý do quan trọng nhất để lập trình đôi là nó thường tạo ra các giải pháp tốt hơn so với việc để một người thực hiện một mình. Các vấn đề được phát hiện sớm hơn và các lỗi tiềm ẩn được xác định bởi hai người thay vì một người. Trước khi cặp đôi giải quyết về cách tiếp cận một vấn đề cụ thể, họ thảo luận, đánh giá và trao đổi. Các giải pháp được đánh giá trước, thay vì đưa ra sau khi quá trình code đã hoàn tất.

2.2 Dễ dàng chia sẻ kiến ​​thức và ngữ cảnh thực hiện công việc

Quy trình chia sẻ kiến ​​thức và ngữ cảnh sẽ được tích hợp vào quy trình làm việc hàng ngày với cách làm này. Đối với mỗi dòng lệnh được viết trong khi lập trình đôi, hai người cùng hiểu được ngữ cảnh viết lệnh đó. Điều này đồng thời giúp đảm bảo rủi ro nếu một người vắng mặt, người còn lại hoặc nhóm làm việc vẫn nắm được toàn bộ thông tin về các câu lệnh. Nếu không thực hiện lập trình đôi, những điều này cần chia sẻ thông qua các cuộc họp bổ sung hay các buổi đánh giá dự án.

2.3 Học hỏi lẫn nhau và phát triển kỹ năng

Một trong những lợi ích lớn nhất của lập trình đôi là học hỏi từ đối tác. Sự kết hợp giữa một senior và một junior giúp người trình độ thấp hơn cải thiện kỹ năng của họ. Đồng thời, các lập trình viên trình độ cao hơn cũng có thể học những điều mới từ chính người kia. Đôi khi, đó có thể là một lệnh Linux tiện lợi mà họ không biết, cách sử dụng IDE mới hoặc cách làm việc hiệu quả trong giao diện người dùng mới nhất. Mọi người đều là chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó và mọi người đều có điều gì đó để dạy cho người khác.

Xem thêm: 5 tips giúp lập trình viên nâng cao kỹ thuật code

3. trình đôi hoạt động như thế nào?

Các yêu cầu đối tối thiểu để thực hiện lập trình đôi: hai lập trình viên cùng thực hiện một chức năng, hoặc chia sẻ với nhau trình soạn thảo code. Có nhiều cách để thực hiện việc này, như mô hình Bóng bàn hay kỹ thuật khác. Nhưng tất cả các kỹ thuật lập trình đôi đều có hai điểm chung quan trọng: thực hiện theo lượt và cần sự giao tiếp cởi mở.

4. Các kỹ thuật lập trình đôi chính là gì?

4.1 Bóng bàn (Ping Pong)

Hình thức lập trình đôi này được thực hiện theo mô hình TDD (Test-Driven Development – phát triển theo hướng kiểm thử). Một người viết một bài test và người kia code để vượt qua bài test. Đây là mô hình có hiệu quả vì mỗi lập trình viên sẽ thay phiên nhau thực hiện việc code-test. Mỗi thành viên trong cặp thực hiện luân phiên giữa bài test và bài code để pass test. 

Cũng có thể thực hiện mô hình ngược lại là một người luôn viết các bài test (thường là lập trình viên trình độ junior) và một người luôn code để pass bài test (thường là lập trình viên senior hơn).

4.2 Người lái và Hoa tiêu (Driver-Navigator)

Hình thức lập trình đôi này là một hình thức lỏng lẻo hơn của Mô hình Ping Pong. Nó hoạt động hơi giống như hai người lái xe trong một cuộc đua ô tô, với một người lái xe và người kia điều hướng. Người lái xe thực hiện hướng dẫn của người điều hướng, nhưng có thể sửa chữa hoặc yêu cầu làm rõ các hướng dẫn đó. Người lái xe và người điều hướng thường xuyên chuyển đổi vai trò sau mỗi 15 phút hoặc lâu hơn.

4.3 Ghép nối không có cấu trúc

Đây là kiểu ghép nối thường xảy ra khi không có phương pháp cụ thể nào được tuân theo.. Sự tự do có thể giúp các cặp lập trình viên có sự phối hợp tốt chủ động phát triển công việc nhanh hơn. Tuy nhiên, các cặp có phong cách khác nhau có thể gặp khó khăn với cách làm này.

5. Điều gì tạo nên một đối tác lập trình đôi tốt?

Lập trình theo cặp hiệu quả nhất khi cả hai người mang lại điều gì đó độc đáo cho cả hai, cho dù đó là kiến ​​thức, kinh nghiệm hay quan điểm đa dạng. Nếu bạn có cơ hội chọn đối tác lập trình đôi của mình, tốt nhất bạn nên tìm kiếm một người có thể lấp đầy khoảng trống trong kiến ​​thức của bạn hoặc cung cấp cho bạn một góc nhìn khác.

6. Làm cách nào để ghép nối chương trình một cách hiệu quả?

6.1 Giao tiếp thường xuyên

Lập trình đôi không bao giờ được thực hiện trong im lặng. Khi hai người cùng im lặng, có thể hiểu là công việc được đồng bộ hoàn hảo đến mức không cần phải nói gì – điều này hiếm khi xảy ra. Nếu nó diễn ra thường xuyên, điều đó có nghĩa là họ không chia sẻ quá trình suy nghĩ của mình. Cho dù bạn đang ngồi với đối tác của mình hay giao tiếp từ xa , lập trình kết hợp tốt cần có nhiều cuộc trao đổi, chia sẻ suy nghĩ thành tiếng. Một mẹo hay là luôn thuật lại những gì bạn đang làm và suy nghĩ, bất cứ khi nào bạn nhập lệnh.

6.2 Thời gian lập trình tương đương nhau

Nếu thực hiện lập trình đôi mà có một người gõ code trong một khoảng thời gian dài, thường là hơn nửa giờ, có thể là một triệu chứng của lập trình đôi kém. Thời gian phù hợp là khoảng 15 phút/người luân phiên. Nếu vai trò của người code và người điều hướng được chia sẻ đúng cách, cả hai thành viên sẽ thay phiên nhau lập trình. Nếu một trong hai người có xu hướng muốn “thống trị” bàn phím, cần thống nhất đặt hẹn giờ trong khoảng thời gian 20 phút để khuyến khích hoán đổi vai trò. Khi thực hiện, người có kinh nghiệm hơn phải đặc biệt lưu ý không giành bàn phím bất cứ khi nào người cấp dưới gặp khó khăn hoặc thực hiện công việc chậm.

6.3 Sử dụng một môi trường phát triển mà cả hai người đều cảm thấy thoải mái như nhau

Sử dụng IDE (Integrated Development Environment – Môi trường phát triển tích hợp) mà cả hai gần như đều cảm thấy thoải mái khi lập trình đôi. Nếu một trong hai người tham gia lập trình đôi phải làm việc trong một môi trường không quen thuộc, người đó chịu  gấp đôi tải trọng về nhận thức và tư duy trong khi làm. Nếu môi trường để phát triển tạo ra sự chênh lệch quá nhiều, sự cân bằng của lập trình đôi sẽ bị gián đoạn, đối tác của bạn sẽ ít sẵn sàng để phát triển và nỗ lực. 

Nguyên Chương 

(theo: https://www.codementor.io/pair-programming)